જ્યારે પણ કોઈ વ્યક્તિ વ્યવસાય શરૂ કરવાનું વિચારે છે, ત્યારે મનમાં પહેલો પ્રશ્ન આવે છે કે, “આમાં પહેલાથી જ ઘણા બધા લોકો છે, હું કેવી રીતે ટકીશ?” અને આ ડર સંપૂર્ણપણે સ્વાભાવિક છે. જ્યાં ભીડ હોય છે, સ્પર્ધા તીવ્ર હોય છે, કિંમતો નીચે આવે છે, અને નવા પ્રવેશકર્તાઓ માટે તેમાંથી બહાર નીકળવું મુશ્કેલ હોય છે.
પરંતુ આની બીજી બાજુ પણ છે. કેટલાક બજારો એવા છે જે ઓછા ભીડવાળા છે – જ્યાં ઓછા સ્પર્ધકો, ગ્રાહકો હોય છે, પરંતુ તેમના સુધી પહોંચવા માટે કોઈ નથી. આવા બજારોને “નિશ બજારો” અથવા “વાદળી મહાસાગરો” કહેવામાં આવે છે. અને જો તમે તેમનો યોગ્ય રીતે સંપર્ક કરો છો, તો અહીં સફળતા મોટા, ભીડવાળા બજાર કરતાં ઘણી સરળ અને વધુ ટકાઉ હોઈ શકે છે.
આ લેખ આનું અન્વેષણ કરશે – ઓછા ભીડવાળા બજારને કેવી રીતે ઓળખવું, તેમાં કેવી રીતે પ્રવેશ કરવો અને ત્યાં પોતાને કેવી રીતે મજબૂત બનાવવું.
ઓછી ભીડવાળું બજાર શું છે?
દરેક મોટા બજારમાં, ઘણા નાના બજારો છે જે એટલા વ્યાપકપણે નોંધાયેલા નથી. આ ઓછી ભીડવાળું બજાર છે.
ઉદાહરણ તરીકે, “રસોઈ” એ લાખો લોકો સાથેનું એક મોટું બજાર છે. પરંતુ જો તમે ફક્ત “ડાયાબિટીસના દર્દીઓ માટે ઘરે રાંધેલા ભોજન” પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરો છો, તો તે એક અલગ અને ઓછી ભીડવાળું બજાર બની જાય છે. અથવા “વૃદ્ધો માટે સોફ્ટ ડાયેટ ટિફિન સેવા” – ત્યાં ઓછા સ્પર્ધકો હશે, પરંતુ જરૂરિયાત ખૂબ જ વાસ્તવિક છે.
આવા બજારમાં, ગ્રાહકો પહેલાથી જ અસ્તિત્વમાં છે, પરંતુ તેમની પાસે મર્યાદિત વિકલ્પો છે. તેથી, જ્યારે કોઈ તેમની જરૂરિયાતોને સચોટ રીતે પૂર્ણ કરે છે, ત્યારે તેઓ વધુ સોદાબાજી કર્યા વિના ચૂકવણી કરવા તૈયાર હોય છે. આ આ બજારની સૌથી મોટી તાકાત છે.
યોગ્ય બજાર કેવી રીતે શોધવું
ઓછી ભીડવાળું બજાર શોધવું એ જાદુ નથી. તેના માટે થોડું ધ્યાન અને વિચારની જરૂર છે.
પહેલો રસ્તો એ છે કે તમારી આસપાસની સમસ્યાઓનું કાળજીપૂર્વક નિરીક્ષણ કરો. જ્યારે પણ કોઈ કહે છે, “કાશ આવી સેવા હોત” અથવા “અહીં કોઈ આવું ન કરે” – તે તમારો સંકેત છે. લોકોની વણઉકેલાયેલી સમસ્યાઓ ઓછી ભીડવાળા બજારોના દરવાજા ખોલે છે.
બીજો રસ્તો – ગૂગલ અને યુટ્યુબ પર શોધો. જો કોઈ વિષય પર ખૂબ ઓછી સારી હિન્દી સામગ્રી હોય, અથવા લોકો સેવા શોધી રહ્યા હોય પરંતુ પરિણામો ન મળી રહ્યા હોય – તો ત્યાં જ તક રહેલી છે.
ત્રીજો રસ્તો – તમારી પોતાની રુચિઓ અને જ્ઞાન જુઓ. તમે જે કામ જાણો છો તે કરવું, કરવું અને ઓછા લોકો સાથે જોડાવું – આ ત્રણ બાબતો ભેગા થઈને એક મહાન તક ઊભી કરે છે. જ્યારે કામમાં રસ હોય છે, ત્યારે તેને લાંબા ગાળા માટે ટકાવી રાખવું સરળ બને છે.
ચોથો રસ્તો – મોટા શહેરોમાંથી નાના શહેરોમાં એક વલણ લાવો. ત્રણ વર્ષ પહેલાં દિલ્હીમાં જે શરૂ થયું હતું તે હજી તમારા શહેરમાં નથી. તમારા માટે સમયનો આ બારો ખુલ્લો છે.
ઓછી ભીડમાં પણ ખોટો બજાર પસંદ કરવાનો ભય
આ એક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો છે જેને ઘણીવાર અવગણવામાં આવે છે. ઓછી ભીડવાળું બજાર ત્યારે જ ફાયદાકારક છે જો ત્યાં વાસ્તવિક માંગ હોય. જો બજારમાં ઓછી ભીડ હોય કારણ કે ત્યાં કોઈ ખરીદદારો નથી, તો તે તક નથી, પરંતુ એક જાળ છે.
તો, બજાર પસંદ કરતા પહેલા, ખાતરી કરો કે તપાસ કરો કે શું લોકો પહેલાથી જ આ ઉત્પાદનમાં રોકાણ કરી રહ્યા છે? જો હા, તો માંગ છે. જો તેઓ તે જાતે કરી રહ્યા છે અથવા કંઈપણ પર જીવી રહ્યા છે, તો બજાર કદાચ એટલું મોટું નથી.
પહેલા નાના પાયે પરીક્ષણ કરો. દસ કે વીસ લોકો સાથે વાત કરો, તેમનો પ્રતિસાદ મેળવો, નાનો પ્રારંભ કરો, અને જુઓ કે પ્રતિભાવ કેવો છે. પરીક્ષણ કર્યા વિના મોટું રોકાણ કરવું એ સમજદારીભર્યું નથી.
બીજી વાત – જો બજાર ખૂબ નાનું હોય, તો નફાની સંભાવના પણ નાની હશે. તેથી, એવું બજાર પસંદ કરવાનો પ્રયાસ કરો જે નાનું હોય પણ વિકાસ માટે જગ્યા હોય.
બહાર ઊભા રહેવું મહત્વપૂર્ણ છે
ઓછી ભીડવાળા બજારમાં પ્રવેશ્યા પછી, આગામી પડકાર ગ્રાહકોને ખાતરી આપવાનો છે કે તમે શ્રેષ્ઠ પસંદગી છો.
અહીં “આગળ ઊભા રહેવું” નો અર્થ ચમકદાર નથી. તેનો અર્થ એક કે બે વસ્તુઓ છે જે તમને બાકીના લોકોથી અલગ પાડે છે. આ તમારી કુશળતા, તમારી ડિલિવરી પદ્ધતિ, તમારું વલણ અથવા તમારી સેવાની એક અનોખી વિશેષતા હોઈ શકે છે.
ઉદાહરણ તરીકે, જો તમે હોમ ટ્યુટરિંગ ઓફર કરો છો અને ફક્ત “નબળા બાળકોને મજબૂત બનાવવા” માં નિષ્ણાત છો, તો આ તમારી ઓળખ બની જાય છે. આ એક વસ્તુ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરો, તેને તમારા માર્કેટિંગનો પાયો બનાવો.
ઓછી ભીડવાળા બજારમાં, જો તમે સ્વચ્છ અને વિશ્વસનીય દેખાતા હો, તો ગ્રાહકો ઝડપથી તમારી તરફ ખેંચાય છે. તેમની પાસે ઓછા વિકલ્પો હોય છે, તેથી જો તમે યોગ્ય કાર્ય કરો છો, તો તેઓ તમારી સાથે રહેશે.
ધીમે ધીમે વૃદ્ધિની વ્યૂહરચના
ઓછી ભીડવાળા બજારમાં સફળતા રાતોરાત મળતી નથી. પરંતુ યોગ્ય વ્યૂહરચના સાથે, આ વૃદ્ધિ ટકાઉ છે અને પછીથી તોડવી મુશ્કેલ છે.
નાની શરૂઆત કરો: એક વિશિષ્ટ સ્થાન, એક પ્રકારનો ગ્રાહક, એક ક્ષેત્ર. એકવાર તમે મજબૂત હાજરી સ્થાપિત કરી લો, પછી ધીમે ધીમે વિસ્તરણ કરો. આ અભિગમ એવા લોકોથી વિપરીત છે જેઓ શરૂઆતથી બધું કરવા માંગે છે અને અંતે કંઈ સારું નથી કરતા.
તમારા પહેલા દસ ગ્રાહકો પર ધ્યાન આપો. તેમને એવી ઉત્તમ સેવા પ્રદાન કરો કે તેઓ બીજા બધાને કહે. ઓછા ભીડવાળા બજારમાં વર્ડ-ઓફ-માઉથ માર્કેટિંગ ખૂબ જ ઝડપથી કામ કરે છે કારણ કે લોકો એકબીજા સાથે જોડાયેલા હોય છે.
વધુમાં, તમારી કમાણીનું ફરીથી રોકાણ કરો. ધીમે ધીમે તમારી સેવામાં સુધારો કરો, નવી વસ્તુઓ શીખો અને બદલાતી ગ્રાહક જરૂરિયાતો સાથે અપડેટ રહો. જેઓ સમય સાથે અનુકૂલન સાધે છે તેઓ જ ટકી રહે છે.
નિષ્ફળતાથી ડરવાની કોઈ જરૂર નથી.
દરેક નવી શરૂઆત ડરની ભાવના લઈને આવે છે. અને ઓછી ભીડવાળા બજારમાં, આ ડર વધુ મોટો હોય છે કારણ કે ત્યાં તમને રસ્તો બતાવવા માટે કોઈ નથી, કોઈ રસ્તો પહેલેથી જ પસંદ કરવામાં આવ્યો નથી.
પરંતુ તે તેની સુંદરતા છે. જ્યારે તમે એવી જગ્યાએ પહોંચો છો જ્યાં પહેલાં કોઈ ગયું નથી, ત્યારે તમે તમારો પોતાનો રસ્તો બનાવો છો. અને જ્યારે રસ્તો બનાવવામાં આવે છે, ત્યારે તમે તે માર્ગના માલિક છો.
નિષ્ફળતાથી ડરવાને બદલે, તેને તમારા શિક્ષણનો ભાગ માનો. તમારા પહેલા પ્રયાસમાં બધું જ સંપૂર્ણ નહીં થાય – તે ઠીક છે. જે કામ ન કર્યું તેને બદલો, અને જે કામ કર્યું તેને સુધારો. આ સાચું ઉદ્યોગસાહસિકતા છે.
વિશ્વની મોટાભાગની મોટી બ્રાન્ડ્સ – તેમના દેશને ધ્યાનમાં લીધા વિના – ઓછી ભીડવાળા બજારોમાં શરૂઆત કરી. તેઓએ એક એવું સ્થાન પસંદ કર્યું જ્યાં કોઈનું અસ્તિત્વ ન હતું અને પછી તેને પોતાનું બનાવ્યું.