સ્થાનિક રીતે વિતરણ વ્યવસાય કેવી રીતે શરૂ કરવો

ભારતમાં દરરોજ લાખો ઉત્પાદનો એક જગ્યાએથી બીજી જગ્યાએ પરિવહન થાય છે. બિસ્કિટ, સાબુ, તેલ, દવાઓ, અનાજ, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ – કોઈ વ્યક્તિ તેમને કંપનીથી સ્ટોર સુધી પહોંચાડવાની જવાબદારી લે છે. આ વિતરણ છે, અને આ કામ કરનાર વ્યક્તિને વિતરક કહેવામાં આવે છે.

જો તમે એવા વ્યવસાયની શોધમાં છો જે તમારા શહેર અથવા વિસ્તારમાંથી ચલાવી શકાય, જે નેટવર્ક સ્થાપિત થયા પછી સતત ચાલશે, અને જેમાં વિકાસની સારી સંભાવના છે – તો વિતરણ તમારા માટે એક ઉત્તમ વિકલ્પ હોઈ શકે છે.

આ લેખમાં, અમે સમજાવીશું કે સ્થાનિક વિતરણ વ્યવસાય કેવી રીતે શરૂ કરવો, શું ધ્યાનમાં રાખવું અને કેવી રીતે સફળ થવું.

વિતરણ ખરેખર શું છે

પ્રથમ, વિતરણમાં ખરેખર શું શામેલ છે તે સમજવું મહત્વપૂર્ણ છે.

જ્યારે કોઈ કંપની કોઈ ઉત્પાદનનું ઉત્પાદન કરે છે, ત્યારે તેણે તેને દરેક નાના શહેર, નગર અને ગામડાની દુકાનોમાં પહોંચાડવું પડે છે. કંપની આ પોતાની જાતે કરી શકતી નથી – તેને સ્થાનિક વિતરકની જરૂર છે. વિતરક કંપની પાસેથી માલ ખરીદે છે અને તેને દુકાનો, હોટલ, શાળાઓ અથવા તેમના વિસ્તારમાં જ્યાં પણ જરૂર હોય ત્યાં પહોંચાડે છે.

આ કામમાં તમે બે રીતે કમાણી કરો છો. પ્રથમ, કંપની તમને માલ પર એક નિશ્ચિત માર્જિન આપે છે, એટલે કે તમે ખરીદો છો તે કિંમત અને તમે વેચો છો તે કિંમત વચ્ચેનો તફાવત તમારી કમાણી છે. બીજું, કેટલીક કંપનીઓ વેચાણ લક્ષ્યોને પૂર્ણ કરવા માટે બોનસ પણ આપે છે.

એકવાર વિતરણ વ્યવસાય સ્થાપિત થઈ જાય, તે આવકનો સ્થિર અને નિયમિત સ્ત્રોત બની જાય છે કારણ કે રોજિંદા ઉત્પાદનોની માંગ ક્યારેય અટકતી નથી.

યોગ્ય ઉત્પાદન અને કંપની પસંદ કરવી

વિતરણ વ્યવસાય શરૂ કરતા પહેલા સૌથી મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય એ છે કે કઈ કંપનીનું ઉત્પાદન અને કયા ઉત્પાદનનું વિતરણ કરવું.

કેટલીક બાબતો ધ્યાનમાં રાખો.

પ્રથમ, એવા ઉત્પાદનો પસંદ કરો જે દૈનિક માંગમાં હોય. સાબુ, શેમ્પૂ, બિસ્કિટ, ચા, મસાલા અને ડેરી ઉત્પાદનો – આ એવી વસ્તુઓ છે જેનો ઉપયોગ દરેક ઘરમાં દરરોજ થાય છે. આને FMCG અથવા ફાસ્ટ મૂવિંગ કન્ઝ્યુમર ગુડ્સ કહેવામાં આવે છે. તેમનું વેચાણ સ્થિર રહે છે, તેથી વિતરકની કમાણી સ્થિર રહે છે.

બીજું, કંપનીની પ્રતિષ્ઠા તપાસો. દુકાનદારો જાણીતી કંપનીઓના ઉત્પાદનોનો સરળતાથી સ્ટોક કરે છે, અને ગ્રાહકો તેમની માંગ કરે છે. નવી અથવા અજાણી કંપનીઓના ઉત્પાદનો વેચવા શરૂઆતમાં મુશ્કેલ હોઈ શકે છે.

ત્રીજું, તમારા વિસ્તારમાં પહેલાથી જ વિતરકોની સંખ્યા તપાસો. જો કોઈ કંપની પાસે તમારા વિસ્તારમાં પહેલાથી જ વિતરક છે, તો તે કંપનીથી શરૂઆત કરવી મુશ્કેલ બનશે. એવી કંપની શોધો જેનું તમારા વિસ્તારમાં હજુ સુધી વિતરક નથી અથવા તેનું નેટવર્ક નબળું છે.

ચોથું, અગાઉથી માર્જિન તપાસો. કેટલાક ઉત્પાદનોમાં ખૂબ ઓછા માર્જિન હોય છે, જ્યારે અન્યમાં વધુ માર્જિન હોય છે. દવાઓ અને કૃષિ ઉત્પાદનોમાં ઘણીવાર સારા માર્જિન હોય છે. ઉત્પાદન પસંદ કરતા પહેલા આની ગણતરી કરવાનું ભૂલશો નહીં.

પ્રારંભિક રોકાણ અને તૈયારી

વિતરણ વ્યવસાય શરૂ કરવા માટે કેટલીક મૂળભૂત બાબતોની જરૂર પડે છે. સદનસીબે, નાની શરૂઆત કરવા માટે ઘણા પૈસાની જરૂર નથી.

પ્રથમ, તમારે વેરહાઉસ અથવા સ્ટોરેજ સ્પેસની જરૂર છે. આ તમારું પોતાનું ઘર, ભાડાનો ઓરડો અથવા કોઈપણ ખાલી જગ્યા હોઈ શકે છે. મુખ્ય વસ્તુ એ છે કે માલ સુરક્ષિત રીતે અને વ્યવસ્થિત રીતે સંગ્રહિત કરવામાં આવે.

બીજું, ડિલિવરી માટે વાહન. શરૂઆતમાં, સાયકલ, બાઇક અથવા તો નાની કાર પણ પૂરતી હશે. જેમ જેમ તમારો વ્યવસાય વધતો જાય છે, તેમ તેમ વાહનોની સંખ્યા વધારો.

ત્રીજું, કાર્યકારી મૂડી. કંપની પાસેથી માલ ખરીદવા માટે તમારે પૈસાની જરૂર પડે છે. કેટલીક કંપનીઓ ક્રેડિટ પર માલ પૂરો પાડે છે, જ્યારે અન્યને રોકડની જરૂર પડે છે. શરૂઆતમાં, તમારા પ્રારંભિક સ્તર પર આધાર રાખીને ઓછામાં ઓછી ₹50,000 થી ₹2 લાખ (આશરે $200,000 USD) મૂડી હોવી મહત્વપૂર્ણ છે.

ચોથું, GST નોંધણી અને ટ્રેડ લાઇસન્સ. આ એક કાનૂની જરૂરિયાત છે, અને તેના વિના, કોઈ મોટી કંપની તમને ડિસ્ટ્રિબ્યુટરશિપ આપશે નહીં. આ ખૂબ મુશ્કેલ નથી – નજીકનું CA અથવા જાહેર સેવા કેન્દ્ર મદદ કરી શકે છે.

વિક્રેતાઓનું નેટવર્ક બનાવવું મહત્વપૂર્ણ છે.

વિતરણમાં સૌથી મોટી તાકાત વિક્રેતાઓ સાથેના તમારા સંબંધોમાં રહેલી છે. તમે જેટલા વધુ અને સારા વિક્રેતાઓ સાથે જોડાઓ છો, તેટલો તમારો વ્યવસાય મજબૂત બનશે.

શરૂઆતમાં, તમારા વિસ્તારમાં દરેક કરિયાણાની દુકાન, મેડિકલ સ્ટોર, હોટેલ અથવા કેન્ટીનની મુલાકાત લો. તેમને જણાવો કે તમે કયા ઉત્પાદનો લઈ રહ્યા છો, કિંમતો અને ડિલિવરીનો સમય. તેઓ શરૂઆતમાં થોડી માત્રામાં ઓર્ડર આપશે – આ સામાન્ય છે. જ્યારે તેઓ જોશે કે તમારા ઉત્પાદનો સારા છે, તમે સમયના પાબંદ છો અને તમે કોઈપણ સમસ્યાઓ સાંભળો છો, ત્યારે તેઓ વધુ ઓર્ડર આપવાનું શરૂ કરશે.

વિક્રેતા સાથે વિશ્વાસપાત્ર સંબંધ મહત્વપૂર્ણ છે. જો કોઈ એક વાર ફરિયાદ કરે અને તમે તેમને અવગણો, તો તેઓ કદાચ બીજા વિતરક પાસે જશે. પરંતુ જો તમે દરેક સમસ્યાનું ઝડપથી અને આદરપૂર્વક નિરાકરણ લાવશો, તો તે વિક્રેતા તમારો વફાદાર ગ્રાહક બનશે.

તમારા ડિલિવરી સમયપત્રક સાથે સુસંગત રહો. વચન આપેલા દિવસ અને સમયે પહોંચો. વિક્રેતાને વિશ્વાસ હોવો જોઈએ કે તમે સુસંગત છો.

તમારા વ્યવસાયને વધારવાની રીતો

એકવાર તમારો પ્રારંભિક વ્યવસાય સ્થાપિત થઈ જાય, પછી આગળનું પગલું ધીમે ધીમે વિસ્તરણ કરવાનું છે.

પહેલું પગલું તમારા ઉત્પાદન પોર્ટફોલિયોને વિસ્તૃત કરવાનું છે. એક કંપનીથી શરૂઆત કરો, પછી બીજી ઉમેરો. આ તમને એક જ સ્ટોરમાંથી વધુ માલ વેચવાની મંજૂરી આપે છે, જેનાથી તમારી આવકમાં વધારો થાય છે.

બીજું પગલું તમારા ક્ષેત્રને વિસ્તૃત કરવાનું છે. એકવાર તમારો વ્યવસાય તમારા વિસ્તારમાં મજબૂત થઈ જાય, પછી નજીકના ગામડાઓ, નગરો અથવા પડોશમાં વિસ્તરણ કરો. દરેક નવા સ્થાનનો અર્થ નવા ગ્રાહકો અને વધુ વેચાણ થાય છે.

ત્રીજો રસ્તો એક નાની ટીમ બનાવવાનો છે. તમારા વતી માલ પહોંચાડવા માટે એક કે બે ડિલિવરી લોકોને ભાડે રાખો. આ તમને તમારા વ્યવસાયના અન્ય પાસાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવાની મંજૂરી આપે છે.

ચોથો રસ્તો સ્પષ્ટ હિસાબ રાખવાનો છે. દૈનિક ઇન્વેન્ટરી, દરેક દુકાનદાર સાથે તમારા ક્રેડિટ બેલેન્સ અને દરેક કંપનીને તમારી ચુકવણીનો રેકોર્ડ રાખો. આજકાલ, મોબાઇલ એપ્લિકેશનો આને સરળ બનાવે છે. સ્પષ્ટ હિસાબ એ નક્કી કરવામાં મદદ કરે છે કે તમે આવક કમાઈ રહ્યા છો કે નહીં.

પાંચમો રસ્તો કંપની સાથે સારા સંબંધ વિકસાવવાનો છે. જે વિતરકો કંપનીના લક્ષ્યોને પૂર્ણ કરે છે તેઓ પહેલા વધુ સારી ડિસ્કાઉન્ટ, નવા ઉત્પાદનો અને ક્યારેક વિશિષ્ટ પ્રદેશો પણ મેળવે છે. તેથી, કંપનીના વેચાણ અધિકારી સાથે નિયમિત સંપર્ક જાળવી રાખો.

ટાળવા માટેની સામાન્ય ભૂલો

જેઓ વિતરણ વ્યવસાયમાં શરૂઆતમાં સંઘર્ષ કરે છે તેઓ કેટલીક સામાન્ય ભૂલો કરે છે.

પહેલી ભૂલ એ છે કે વિચાર્યા વિના વધુ પડતી સામગ્રી ખરીદવી. શરૂઆતમાં, મર્યાદિત માત્રામાં ખરીદી કરો. વેચાણ વધતાં વધુ ખરીદી કરો. નહિંતર, પૈસા સામગ્રીમાં બંધ થઈ જશે, જેના કારણે નુકસાન થશે.

બીજી ભૂલ ક્રેડિટનો હિસાબ રાખવામાં નિષ્ફળ જવાની છે. ઘણા નવા વિતરકો સરળતાથી દુકાનદારોને પૈસા ઉછીના આપે છે, જે પછીથી પુનઃપ્રાપ્ત કરવું મુશ્કેલ બની જાય છે. ક્રેડિટ મર્યાદા નક્કી કરો અને તેને સાપ્તાહિક રીતે સમાધાન કરો.

ત્રીજી ભૂલ એ છે કે સંપૂર્ણપણે એક જ કંપની અથવા ઉત્પાદન પર આધાર રાખવો. જો તે કંપની ઉત્પાદનમાં ફેરફાર કરે છે અથવા બંધ કરે છે, તો સમગ્ર કામગીરી અટકી શકે છે. તેથી, ધીમે ધીમે બે કે ત્રણ કંપનીઓ સાથે સંબંધો સ્થાપિત કરો.

ચોથી ભૂલ ગ્રાહકની ફરિયાદોને અવગણવાની છે. વિતરણમાં, એક ગુસ્સે થયેલ ખરીદદાર તમારા વિશે સમગ્ર બજારમાં વાત ફેલાવી શકે છે, તેથી દરેક ફરિયાદને ગંભીરતાથી લો.