કોઈપણ સાહસ શરૂ કરતા પહેલા, બજારના વલણોને સમજવું જરૂરી છે. તમે નવી દુકાન ખોલી રહ્યા છો, સેવા આપી રહ્યા છો, અથવા ઉત્પાદન વેચી રહ્યા છો – સંશોધન વિના કંઈપણ કરવું એ અંધારામાં ગોળીબાર કરવા જેવું છે.
સ્થાનિક બજાર સંશોધનનો અર્થ એ છે કે તમારા આસપાસના વિસ્તારમાં જરૂરિયાતો, સ્પર્ધા અને તકોને સમજવી. આ કાર્ય મુશ્કેલ કે ખર્ચાળ નથી; તેના માટે ફક્ત થોડી સામાન્ય સમજ અને યોગ્ય પ્રકારની પૂછપરછની જરૂર છે.
આ લેખમાં, અમે સરળ શબ્દોમાં સમજાવીશું કે સ્થાનિક બજાર સંશોધન કેવી રીતે કરવું અને તમારા કાર્યને યોગ્ય દિશામાં કેવી રીતે ચલાવવું.
બજાર સંશોધન શું છે?
બજાર સંશોધનનો અર્થ એ છે કે તમારા વિસ્તારમાં લોકો શું ખરીદવા માંગે છે, કઈ વસ્તુઓનો અભાવ છે અને કોણ પહેલાથી જ સમાન કાર્ય કરે છે તે શોધવાનું.
ધારો કે તમે મોબાઇલ રિપેર શોપ ખોલવા માંગો છો. તમારે જાણવાની જરૂર છે કે વિસ્તારમાં આવી કેટલી દુકાનો પહેલાથી જ અસ્તિત્વમાં છે, લોકો કેટલા પૈસા ખર્ચ કરે છે, અને શું આ સેવાની ખરેખર જરૂર છે. જો બજારમાં પહેલાથી જ ત્રણ કે ચાર દુકાનો છે અને ગ્રાહકો ઓછા છે, તો કદાચ આ યોગ્ય સમય નથી. પરંતુ જો લોકો હતાશ હોય અને કોઈ સારી દુકાનો ન હોય, તો આ યોગ્ય તક છે.
સંશોધન તમને ખોટા નિર્ણયો લેવાનું ટાળવામાં મદદ કરે છે અને સમય અને પૈસાનો બગાડ અટકાવે છે.
લોકો સાથે વાત કરો – પહેલું પગલું
બજાર સંશોધન કરવાનો સૌથી સરળ અને અસરકારક રસ્તો એ છે કે લોકો સાથે સીધી વાત કરો. તમારા વિસ્તારના દુકાનદારો, ગ્રાહકો અને જનતા સાથે વાત કરો.
તમારા પડોશની દુકાનની મુલાકાત લો અને જુઓ કે લોકો શું શોધી રહ્યા છે જે ત્યાં ઉપલબ્ધ નથી. બજારમાં જાઓ અને ગ્રાહકોને પૂછો કે તેઓ કઈ સમસ્યાઓનો સામનો કરે છે. જો તમે કોઈ ખાદ્ય વસ્તુ વેચવા માંગતા હો, તો પહેલા તમારી આસપાસના લોકોને પૂછો કે તેમને શું ગમે છે અને તેઓ કેટલું પરવડી શકે છે.
આ “ક્ષેત્ર સંશોધન” છે – જમીન પર ઉતરવું અને જોવું અને સાંભળવું. આમાંથી તમને જે માહિતી મળે છે તે પુસ્તકો કે ઇન્ટરનેટમાં મળી શકતી નથી.
વાતચીત દરમિયાન, મહત્વપૂર્ણ પ્રશ્નો પૂછો જેમ કે: તમે આ ઉત્પાદન ક્યાંથી મેળવો છો? શું તમે હાલમાં જે મેળવી રહ્યા છો તેનાથી તમે સંતુષ્ટ છો? શું કિંમત વાજબી લાગે છે? શું એવી કોઈ વસ્તુ છે જે તમને જોઈતી હોય પણ મળી શકતી નથી?
તમારા સ્પર્ધકોને સમજો
કોઈપણ બજારનું સંશોધન કરતી વખતે, એ જોવું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે કે તમારા જેવું જ કામ બીજું કોણ કરી રહ્યું છે. આને “સ્પર્ધકો” કહેવામાં આવે છે.
તમારા વિસ્તારની બધી દુકાનો અથવા વ્યવસાયો પર ધ્યાન આપો જે સમાન કાર્ય કરે છે. નિયમિત ગ્રાહક તરીકે તેમની મુલાકાત લો. તેઓ શું વેચી રહ્યા છે, તેમની કિંમતો, તેમનું વર્તન અને ગ્રાહકો ખુશ છે કે નહીં તેનું અવલોકન કરો.
તમારા સ્પર્ધકોનું અવલોકન કરવાથી બે ફાયદા થાય છે. પ્રથમ, તમે શીખો છો કે તેઓ શું સારું કરે છે, જેમાંથી તમે શીખી શકો છો. બીજું, તમે એ પણ જુઓ છો કે તેઓ ક્યાં નબળા છે – અને ત્યાં જ તમારી તક રહેલી છે.
જો કોઈ દુકાનદારનું વર્તન ખરાબ હોય અથવા તે સમયસર ડિલિવરી ન કરે, તો તમે તે જ કાર્યમાં સુધારો કરી શકો છો અને ગ્રાહકોને આકર્ષિત કરી શકો છો.
ઇન્ટરનેટ અને સોશિયલ મીડિયામાંથી માહિતી મેળવો
આજની દુનિયામાં, તમારા ઘરના આરામથી ઘણું શીખી શકાય છે. તમારા જેવા કેટલા વ્યવસાયો પહેલાથી જ અસ્તિત્વમાં છે, તેમના રેટિંગ અને લોકોએ કઈ સમીક્ષાઓ છોડી છે તે જોવા માટે Google નકશા પર તમારા વિસ્તારનું નામ દાખલ કરો.
જે ગ્રાહકો સ્ટોરથી નાખુશ છે તેઓ ઘણીવાર Google પર ફરિયાદો છોડી દે છે. આ ફરિયાદો વાંચવાથી તમને સમજવામાં મદદ મળી શકે છે કે લોકોને હાલમાં શું જોઈએ છે અને તેઓ શું ગુમાવી રહ્યા છે.
ફેસબુક અને વોટ્સએપ ગ્રુપ પણ ખૂબ ઉપયોગી છે. તમારા વિસ્તારમાં સ્થાનિક ફેસબુક ગ્રુપમાં જોડાઓ. જુઓ કે લોકો શું માંગે છે અને શું માંગે છે. આ પણ સંશોધનનો એક પ્રકાર છે.
જસ્ટડાયલ અને ઇન્ડિયામાર્ટ જેવી વેબસાઇટ્સ તમારા વિસ્તારમાં ઉપલબ્ધ સેવાઓની યાદી પણ આપી શકે છે. આ તમને બજારમાં શું ઉપલબ્ધ છે અને શું ખૂટે છે તે સમજવામાં મદદ કરશે.
કિંમત અને માંગનો અંદાજ
સંશોધનનો મુખ્ય ભાગ એ સમજવાનો છે કે લોકો કોઈ વસ્તુ માટે કેટલું ચૂકવવા તૈયાર છે. આને “ખરીદી શક્તિ” કહેવામાં આવે છે.
દરેક વિસ્તારના લોકોની આર્થિક સ્થિતિ અલગ અલગ હોય છે. શહેરી વિસ્તારમાં, લોકો ₹500 માં ભોજન માટે જઈ શકે છે, જ્યારે નાના શહેરમાં, લોકો ₹50-₹100 માં સારું ભોજન શોધી શકે છે. તેથી, તમારા વિસ્તારના આધારે કિંમતો નક્કી કરવી મહત્વપૂર્ણ છે.
આ કરવા માટે, નજીકના બજારની મુલાકાત લો અને જુઓ કે સમાન ઉત્પાદનો અથવા સેવાઓ કયા ભાવે વેચાઈ રહી છે. આનાથી તમને સરેરાશ કિંમતનો ખ્યાલ આવશે.
કઈ ઋતુમાં શું વેચાય છે તે સમજવું પણ મહત્વપૂર્ણ છે. કેટલીક વસ્તુઓ આખું વર્ષ વેચાય છે, જ્યારે અન્ય ફક્ત તહેવારો દરમિયાન વેચાય છે. આ માંગ-પુરવઠા ચક્રને સમજવાથી તમને તમારા કાર્યનું વધુ સારી રીતે આયોજન કરવામાં મદદ મળી શકે છે.
એક નાનું સર્વેક્ષણ પત્રક બનાવો
જો તમે વધુ વ્યવસ્થિત સંશોધન અભિગમ ઇચ્છતા હો, તો એક સરળ સર્વેક્ષણ પત્રક બનાવો. 5-7 સરળ પ્રશ્નો લખો અને તમારા વિસ્તારના 20-30 લોકોને તે ભરવા કહો.
પ્રશ્નો સરળ રાખો, જેમ કે: શું તમે આ પ્રકારની સેવાનો ઉપયોગ કરો છો? હા કે ના. જો હા, તો ક્યાં? શું તમને વધુ સારો વિકલ્પ જોઈએ છે? કિંમત અંગે તમારા મંતવ્યો શું છે?
આ પેન અને કાગળ અને ગુગલ ફોર્મ બંને વડે કરી શકાય છે. ગુગલ ફોર્મ પર એક ફોર્મ બનાવો અને તેની લિંક વોટ્સએપ ગ્રુપ પર મોકલો – જવાબો થોડીવારમાં જ આવવા લાગશે.
આ સર્વેક્ષણમાંથી ડેટા કાળજીપૂર્વક વાંચો. જ્યાં મોટાભાગના લોકો આ જ વાત કહી રહ્યા છે, ત્યાં તમારી વાસ્તવિક તક રહેલી છે.
સંશોધન પછી શું કરવું?
સંશોધન પૂરતું નથી – તમે જે માહિતી મેળવો છો તેનો અસરકારક રીતે ઉપયોગ કરવો ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
એકવાર તમે તમારી બધી માહિતી એકત્રિત કરી લો, પછી તેને કાગળ પર લખો. બજારમાં રહેલા અંતર, તમારી કુશળતા અને તે બંને ક્યાં એકબીજાને છેદે છે તે ઓળખો – ત્યાંથી તમારું કાર્ય શરૂ થવું જોઈએ.
જો તમારા સંશોધનમાં મજબૂત બજાર સ્પર્ધા દેખાય છે, તો નિરાશ ન થાઓ. તેના બદલે, તમે અલગ રીતે શું આપી શકો છો તે વિશે વિચારો – સારી સેવા, સસ્તી કિંમતો, હોમ ડિલિવરી, અથવા કોઈ અન્ય અનન્ય સુવિધા.
અને જો એવું બહાર આવે કે તમે જે નોકરી પર વિચાર કરી રહ્યા હતા તે માંગમાં નથી, તો તે સારા સમાચાર છે – કારણ કે તમે રોકાણ કરતા પહેલા જ તે જાણતા હતા. આ સંશોધનની સાચી શક્તિ છે.